Fakta
Halscancer (svalg/struphuvud/röstlåda) drabbar ~24 000/år (USA). Vanligare hos män, men kvinnor måste vara varse.
Riskfaktorer
- Tobak (rök/snus).
- Överdriven alkohol.
- Dålig tandhygien.
- Asbestexponering.
- Kost bristande på frukt/grönsaker.
- HPV (humant papillomvirus) – sexuellt överfört. Ökar risk för halscancer OCH livmoderhalscancer hos kvinnor. Vaccin mot HPV minskar risk.
Symtom
- Varig hosta / röstförändring (heshet).
- Sväljsvårigheter / smärta.
- Öronvärk (utstrålning).
- Klump / ömhet i hals som inte läker.
- Viktminskning (på grund av sväljsvårigheter).
Diagnostik
- Endoskopi (kamera i halsen) -> biopsi vid misstanke.
- Bilddiagnostik: MRI / CT för stadieindelning (stadium 1–4).
Behandling
- Strålning (halscancer känslig).
- Kemoterapi.
- Kirurgi (beroende på lokalisation/stadium).
- Viktigt: Sluta röka + alkohol under behandling – de minskar effektiviteten.
Forebyggande
- Avstå från tobak/alkohol.
- HPV-vaccination.
- God mundhygien, frukt/grönsaker.