Antiviral DNA-polymerashämmare
Valtrex (valacyklovirhydroklorid) FDA-godkänt för herpes simplex (kalla sår, könsherpes) och varicella zoster (vattkoppor, bältros). ~45 miljoner amerikaner 12+ år har HSV. Viktigt vid HIV (sår ökar HIV-överföring, HIV gör HSV svårare att behandla).
Verkmekanism
- HSV/VZV = DNA-virus som kapar värdcellens maskineri för att replikera.
- Valtrex metaboliseras i tarm/lever → acyklovir (aktiv form).
- Acyklovir = analog av viral DNA-byggsten. Inhibiterar viral DNA-polymeras (enzym som bygger viral DNA).
- Viral tymidinkinas förstärker effekt kraftigt. Värdens DNA-polymeras påverkas minimalt.
- Resultat: total blockering av viral DNA-syntes → stoppar viral replikation.
Kliniska effekter
- Smärta vid herpesläckor lindras, sår läker snabbare, återfall minskar.
- Överföringsrisk minskar markant (även mellan partner).
- Vid vattkoppor/bältros: lättare symtom, kortare varaktighet, mindre smärta/läckor.