
D-vitamin fungerar mer som hormon än vitamin (kroppen gör det via sol). Samverkar med paratyreoidea för kalciumbalans. Brist ger sekundär hyperparatyreoidism → försvagade ben.
Paratyreoidea (bakom sköldkörteln) utsöndrar PTH vid lågt blodkalcium. PTH: bryter ner ben, återabsorberar kalcium i njurar, aktiverar D-vitamin (Linus Pauling Inst) → ökad tarmaabsorption. Hög kalcium → PTH minskar, mindre kalcium från tarm/njurar.
Solundvikande, mörk hud (särskilt höga latituder), äldre (mindre sol, dålig kost).
Symtom vaga (muskelvärk, trötthet). Blodprov: PTH + D-vitamin. Endast läkare kan diagnostisera sekundär form. Behandling individualiseras (Endocrine Society): ergokalciferol/kolkalciferol vid normal njur; aktivt D-vitamin vid kronisk njursvikt. Medicinsk proffs nödvändig.
Hälsa och Sjukdom © https://www.sjukdom.online